เช่าคอนโดแชร์กับเพื่อน ทำสัญญาและแบ่งค่าใช้จ่ายอย่างไรไม่ให้เสียเพื่อน? ในปี 2026

การเช่าคอนโดแชร์กับเพื่อนเป็นทางเลือกที่ช่วยลดค่าเช่าต่อคน และทำให้เข้าถึงห้องในทำเลหรือโครงการที่เดินทางสะดวกขึ้น แต่เมื่อมีผู้อยู่อาศัยมากกว่าหนึ่งคน เรื่องสัญญา ค่าใช้จ่าย และกติกาในห้องก็ซับซ้อนขึ้นตามไปด้วย

บทความนี้อธิบายมุมมองของเจ้าของห้อง รูปแบบการเซ็นสัญญา วิธีแบ่งค่าเช่าและค่าใช้จ่าย ข้อตกลงรูมเมท และวิธีรับมือเมื่อเพื่อนขอย้ายออกกลางคัน เพื่อให้คุณเช่าห้องร่วมกับเพื่อนได้อย่างมั่นใจและรักษามิตรภาพไว้ได้

สรุปใน 30 วินาที ▸เซ็นสัญญา: ควรให้ทุกคนที่อยู่จริงมีชื่อในสัญญา และอ่านข้อความเรื่องความรับผิดร่วมกันให้ชัดก่อนเซ็น ▸แบ่งค่าใช้จ่าย: ค่าเช่าไม่จำเป็นต้องหาร 50/50 เสมอไป แต่ต้องตกลงสัดส่วนและวิธีจ่ายเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนย้ายเข้า ▸ย้ายออกกลางคัน: ผู้เช่าที่เหลือมักยังมีภาระต่อเจ้าของห้อง จึงควรตกลงเรื่องหาผู้เช่าแทนและเงินประกันไว้ล่วงหน้า

เจ้าของห้องคิดอย่างไรกับการเช่าแบบรูมเมท

เจ้าของห้องแต่ละรายมีนโยบายต่างกัน บางรายยินดีให้เช่าแบบรูมเมท เพราะมีผู้เช่าหลายคนช่วยกันจ่ายค่าเช่า แต่บางรายจำกัดจำนวนผู้พักอาศัยเพื่อลดการสึกหรอของห้อง และบางโครงการมีข้อบังคับเรื่องจำนวนผู้พักอาศัยหรือการทำคีย์การ์ดด้วย สิ่งที่เจ้าของห้องมักกังวลคือจำนวนคนที่อยู่จริงมากเกินกว่าที่แจ้งไว้ และผู้ที่รับผิดชอบเมื่อเกิดความเสียหาย

ตัวอย่างจำนวนผู้พักอาศัยที่พบบ่อยในการเช่า (เป็นธรรมเนียมทั่วไป ไม่ใช่เกณฑ์ตามกฎหมาย)

• ห้องสตูดิโอหรือ 1 ห้องนอน: มักตกลงให้พักได้ไม่เกิน 2 คน
• ห้อง 2 ห้องนอน: อาจตกลงให้พักได้ประมาณ 2-4 คน ขึ้นกับขนาดห้องและนโยบายเจ้าของ

เงื่อนไขจริงต่างกันในแต่ละโครงการและแต่ละห้อง ควรสอบถามเจ้าของและตรวจสัญญากับข้อบังคับของนิติบุคคลก่อนตัดสินใจ

ข้อแนะนำ: แจ้งจำนวนและชื่อผู้พักอาศัยจริงให้เจ้าของห้องทราบตั้งแต่ต้น ไม่ควรให้ผู้อื่นเข้ามาพักถาวรโดยไม่แจ้ง เพราะอาจเข้าข่ายผิดสัญญาหรือฝ่าฝืนข้อบังคับของโครงการ ซึ่งนิติบุคคลอาจดำเนินการตามข้อบังคับของแต่ละแห่ง

รายการตรวจห้องและสัญญาก่อนเช่า ดูเพิ่มได้ที่ ก่อนเช่าคอนโดต้องเช็กอะไรบ้าง?

เลือกห้องที่เหมาะกับการแชร์

ไม่ใช่ทุกห้องที่เหมาะกับการอยู่หลายคน ก่อนตัดสินใจควรดูองค์ประกอบเหล่านี้ร่วมกัน

• ห้องน้ำและความเป็นส่วนตัว: ห้อง 2 ห้องนอน 2 ห้องน้ำช่วยลดการแย่งใช้ห้องน้ำช่วงเช้า หากมีห้องน้ำเดียวควรตกลงตารางใช้งานตั้งแต่ต้น
• ขนาดห้องนอนและที่เก็บของ: หากห้องนอนห้องหนึ่งเล็กกว่าอย่างชัดเจน หรือไม่มีที่วางโต๊ะทำงาน ควรปรับสัดส่วนค่าเช่าให้สะท้อนความต่างนี้ (ดูหัวข้อที่ 4)
• ครัวและพื้นที่ส่วนกลางของห้อง: หากเป็นครัวเปิดที่ติดห้องนั่งเล่น กลิ่นอาหารและเสียงอาจรบกวนคนที่ชอบความเงียบ ควรตกลงเรื่องการทำอาหารและการเก็บล้างตั้งแต่ต้น
• คีย์การ์ดและที่จอดรถ: สอบถามว่าโครงการทำคีย์การ์ดให้ผู้พักอาศัยได้กี่ใบ และที่จอดรถมีสิทธิ์กี่คัน เพราะบางโครงการจำกัดตามห้อง
• การเดินทางของทุกคน: ตรวจระยะทางไปที่ทำงานหรือที่เรียนของทุกคน เพื่อไม่ให้เกิดความรู้สึกว่าคนหนึ่งได้เปรียบกว่า

สัญญาเช่า ใครควรมีชื่อในสัญญา

การเช่าร่วมกันทำสัญญาได้ 2 รูปแบบ ซึ่งมีผลต่อสิทธิและความรับผิดต่างกัน

หัวข้อ	เซ็นคนเดียว	ทุกคนเซ็นร่วมกัน
คู่สัญญากับเจ้าของห้อง	ผู้เซ็นเพียงคนเดียว	ผู้เช่าทุกคนที่ลงชื่อ
ความรับผิดต่อเจ้าของห้อง	ผู้เซ็นรับผิดต่อเจ้าของทั้งค่าเช่าและความเสียหาย แม้เพื่อนเป็นผู้ก่อ	ขึ้นกับข้อความในสัญญา อาจแบ่งตามส่วน หรืออาจต้องรับผิดร่วมกันเต็มจำนวน
เงินประกัน	เจ้าของมักคืนให้ผู้เซ็น	ตามที่สัญญาระบุ ควรกำหนดผู้รับและบัญชีให้ชัด
สิทธิของเพื่อนต่อเจ้าของห้อง	ไม่มีสถานะเป็นผู้เช่าในสัญญา สิทธิขึ้นกับข้อตกลงกับผู้เซ็น	มีสถานะเป็นผู้เช่า มีสิทธิในห้องตามสัญญา
ความเหมาะสม	เสี่ยงกับผู้เซ็น ควรใช้เมื่อไว้ใจกันมากและมีข้อตกลงเป็นหนังสือ	เหมาะกับรูมเมทที่อยู่จริงทุกคน แต่ต้องอ่านข้อความเรื่องความรับผิด

1. เซ็นคนเดียว

ผู้เซ็นเป็นคู่สัญญาเพียงคนเดียวกับเจ้าของห้อง เจ้าของจึงติดต่อและทวงถามจากผู้เซ็นเป็นหลัก หากเพื่อนไม่จ่ายค่าเช่าส่วนของตนหรือทำให้ห้องเสียหาย ผู้เซ็นต้องรับผิดต่อเจ้าของก่อน แล้วค่อยเรียกคืนจากเพื่อนตามข้อตกลงระหว่างกัน ซึ่งทำได้ยากหากไม่มีเอกสาร จึงไม่แนะนำให้ใช้วิธีนี้ เว้นแต่มีข้อตกลงเป็นหนังสือกับเพื่อนอย่างชัดเจน

2. ทุกคนเซ็นร่วมกัน

การลงชื่อผู้เช่าทุกคนทำให้ทุกคนมีสถานะผู้เช่าและมีสิทธิในห้องตามสัญญา ส่วนความรับผิดต่อเจ้าของห้องขึ้นกับข้อความในสัญญา ตามหลักของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หากสัญญาไม่ได้ระบุให้รับผิดร่วมกัน และหนี้ค่าเช่าแบ่งชำระได้ ลูกหนี้แต่ละคนอาจรับผิดเพียงส่วนของตนเท่าๆ กัน (มาตรา 290) แต่สัญญาเช่าสำเร็จรูปจำนวนมากมักระบุให้ผู้เช่าทุกคนรับผิดร่วมกันเต็มจำนวน ซึ่งเจ้าของห้องจะเรียกชำระจากใครคนใดคนหนึ่งก็ได้ (มาตรา 291)

ดังนั้นก่อนเซ็นต้องอ่านข้อความเรื่องความรับผิดให้ชัดเจน และหากมีข้อความรับผิดร่วม ควรทำข้อตกลงรูมเมทระบุสัดส่วนที่แต่ละคนต้องจ่าย และสิทธิเรียกคืนจากเพื่อนเมื่อมีใครจ่ายแทนไปก่อน

ข้อสัญญาและกฎหมายอาจตีความต่างกันตามข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี หากสัญญามีข้อความที่ไม่แน่ใจ ควรปรึกษาทนายความก่อนลงนาม

3. ข้อที่ควรระบุให้ชัดในสัญญา

• ชื่อผู้เช่าและจำนวนผู้พักอาศัย: ระบุชื่อทุกคนที่อยู่จริง
• ความรับผิด: ผู้เช่าแต่ละคนรับผิดเฉพาะส่วนของตน หรือรับผิดร่วมกัน
• เงินประกัน: จำนวนเงิน ผู้รับคืน และบัญชีที่โอนคืน
• การเปลี่ยนตัวผู้เช่า: ถ้าเพื่อนคนหนึ่งออก จะให้ผู้เช่าใหม่เข้ามาแทนได้ไหม และต้องทำเอกสารอย่างไร
• ค่าใช้จ่ายและกฎโครงการ: ใครจ่ายค่าส่วนกลางและสาธารณูปโภค และข้อบังคับเรื่องแขกหรือสัตว์เลี้ยง

ดูตัวอย่างข้อสัญญาที่ควรอ่านเพิ่มเติมได้ที่ คู่มือสัญญาเช่าคอนโด 10 ข้อ

วิธีแบ่งค่าเช่าและค่าใช้จ่ายให้เป็นธรรม

1. ค่าเช่า ไม่จำเป็นต้องหาร 50/50

หากห้องนอนทั้งสองไม่เท่ากัน เช่น ห้องนอนใหญ่มีห้องน้ำในตัวและระเบียง ขณะที่ห้องนอนเล็กต้องใช้ห้องน้ำรวม การปรับสัดส่วนค่าเช่าช่วยให้ทุกคนรู้สึกว่าเป็นธรรม สิ่งที่ควรนำมาพิจารณา ได้แก่ ขนาดห้อง ห้องน้ำในตัว ระเบียง ที่เก็บของ และทิศทางแสงหรือวิว

ตัวอย่างการแบ่งค่าเช่ารวม 20,000 บาทต่อเดือน (ตัวเลขสมมติเพื่อประกอบการตกลง):

รูปแบบการแบ่ง	ผู้อยู่ห้องใหญ่	ผู้อยู่ห้องเล็ก	เหมาะกับกรณี
แบ่งเท่ากัน 50/50	10,000 บาท	10,000 บาท	ห้องนอนขนาดและห้องน้ำใกล้เคียงกัน
แบ่ง 55/45	11,000 บาท	9,000 บาท	ห้องใหญ่มีห้องน้ำในตัว ห้องเล็กใช้ห้องน้ำรวม
แบ่ง 60/40	12,000 บาท	8,000 บาท	ห้องใหญ่มีห้องน้ำ ระเบียง และพื้นที่ต่างกันมาก

ควรตกลงสัดส่วนตั้งแต่วันดูห้อง และจดไว้ในข้อตกลงรูมเมท ผู้ที่จ่ายมากกว่าอาจได้สิทธิ์เลือกห้องก่อน สัดส่วนข้างต้นเป็นเพียงแนวทางที่เพื่อนตกลงกันเอง ไม่ใช่เกณฑ์ตามกฎหมาย และเงื่อนไขจริงควรเป็นไปตามที่ทุกคนยอมรับ

2. ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าอินเทอร์เน็ต และค่าส่วนกลาง

ค่าใช้จ่ายเหล่านี้มักมีมิเตอร์หรือบิลเดียวทั้งห้อง การหารเท่ากันเป็นวิธีที่ง่ายที่สุด แต่ถ้าใช้ไม่เท่ากัน เช่น คนหนึ่งเปิดแอร์ทั้งคืนหรือทำงานที่บ้านทุกวัน อาจตกลงให้จ่ายเพิ่มเป็นสัดส่วนที่เหมาะสม ตัวอย่างวิธีที่ช่วยลดข้อโต้แย้ง:

• กำหนดผู้ถือบิล: ให้คนหนึ่งจ่ายค่าไฟค่าน้ำและอินเทอร์เน็ตก่อน แล้วเพื่อนโอนคืนภายในกำหนด เช่น 3 วันหลังบิลออก (กำหนดวันโดยตกลงกันเอง) อาจสลับผู้ถือบิลเป็นรายเดือน
• บันทึกรายจ่ายกลาง: ใช้แอปแบ่งค่าใช้จ่าย เช่น Splitwise หรือสเปรดชีตที่ทุกคนเข้าถึงได้ ลงรายการและแนบสลิปไว้
• ตกลงเรื่องค่าส่วนกลาง: ตรวจสัญญาว่าเจ้าของหรือผู้เช่าจ่าย และแจ้งให้ชัดว่ามีค่าส่วนกลางหรือไม่

อัตราค่าไฟที่เจ้าของเก็บจากผู้เช่า ดูหลักการเพิ่มเติมได้ที่ ค่าไฟคอนโดเช่า เจ้าของเก็บผู้เช่าได้เท่าไร

3. เงินประกันและค่าเช่าล่วงหน้า

ตอนเข้าอยู่ มักต้องจ่ายเงินประกันและค่าเช่าล่วงหน้า ตัวอย่างเช่น ค่าเช่า 20,000 บาทต่อเดือน เงินประกัน 2 เดือน (40,000 บาท) และค่าเช่าล่วงหน้า 1 เดือน (20,000 บาท) รวม 60,000 บาท หากแบ่งเท่ากัน คนละ 30,000 บาท จำนวนเงินและเงื่อนไขจริงขึ้นกับเจ้าของห้อง ควรตรวจในสัญญา

ควรระบุไว้ในสัญญาหรือข้อตกลงรูมเมทว่าเมื่อสิ้นสุดสัญญา เจ้าของจะโอนเงินประกันคืนให้ใคร เป็นจำนวนเท่าไร และเข้าบัญชีใด หากเจ้าของโอนคืนให้ผู้เซ็นเพียงคนเดียว ผู้เซ็นควรโอนส่วนของเพื่อนคืนตามที่ตกลงภายในวันที่กำหนด และเก็บสลิปไว้ทั้งสองฝ่าย

ค่าใช้จ่ายวันเข้าอยู่ ดูได้ที่ เช่าคอนโดเชียงใหม่ต้องเตรียมเงินเท่าไหร่ และหากเงินประกันไม่ได้คืนตามกำหนด ดูแนวทางที่ เงินประกันคอนโดไม่ได้คืนทำอย่างไร?

ข้อตกลงรูมเมทที่ควรทำก่อนย้ายเข้า

ข้อตกลงรูมเมทเป็นเอกสารที่เพื่อนทุกคนเซ็นรับทราบร่วมกัน เป็นข้อตกลงระหว่างเพื่อนด้วยกัน ไม่ผูกพันเจ้าของห้อง แต่ช่วยลดข้อโต้แย้งและใช้เป็นหลักฐานเมื่อมีปัญหา อาจพิมพ์ติดไว้ในห้องหรือเก็บไฟล์ไว้ในกลุ่มแชต หัวข้อที่ควรครอบคลุมมีดังนี้

หัวข้อ	ตัวอย่างข้อที่ควรตกลง
ค่าใช้จ่ายและวันจ่าย	สัดส่วนค่าเช่า วิธีหารค่าน้ำค่าไฟ วันที่ต้องโอน และใครเป็นผู้ถือบิล
แขกและแฟน	พาคนมานอนค้างได้สัปดาห์ละกี่คืน ต้องแจ้งล่วงหน้าหรือไม่ และหากมาพักบ่อยจะช่วยจ่ายค่าน้ำค่าไฟเพิ่มหรือไม่
การทำความสะอาด	เวรทิ้งขยะ ล้างจาน ทำความสะอาดห้องน้ำและพื้นที่ส่วนกลางของห้อง
เวลาพักผ่อนและเสียง	ช่วงเวลาที่ควรงดเสียงดัง เช่น หลังเที่ยงคืน เพื่อให้คนที่ต้องตื่นเช้าได้พักผ่อน
ของใช้ส่วนตัวและส่วนรวม	ชั้นวางของในตู้เย็น ของใช้ที่ซื้อร่วมกัน และกองกลางสำหรับของจำเป็น เช่น คนละ 300-500 บาทต่อเดือน (ตัวเลขตัวอย่าง)
ความเสียหายของทรัพย์สิน	ผู้ทำเสียหายเป็นผู้ชดใช้ส่วนที่เจ้าของหักจากเงินประกัน และตกลงวิธีถ่ายรูปบันทึกสภาพห้องตอนเข้าอยู่
การย้ายออก	แจ้งเพื่อนล่วงหน้าอย่างน้อยกี่วัน (เช่น 30-60 วัน) ใครช่วยหาผู้เช่าแทน และจ่ายค่าเช่าส่วนของตนถึงวันใด

เมื่อเพื่อนขอย้ายออกกลางคัน

การย้ายออกกลางสัญญาเป็นปัญหาที่พบบ่อยที่สุดของการเช่าร่วมกัน ควรจัดการตามลำดับดังนี้

• 1. ตรวจสัญญา: ดูข้อกำหนดเรื่องการเลิกสัญญาก่อนกำหนด ค่าปรับ และระยะเวลาแจ้งล่วงหน้า
• 2. แจ้งเจ้าของห้องเป็นลายลักษณ์อักษร: แจ้งความประสงค์และสอบถามเงื่อนไข ไม่ควรให้เพื่อนออกไปเงียบๆ เพราะอาจกระทบผู้ที่ยังอยู่
• 3. ภาระต่อเจ้าของห้อง: โดยทั่วไป ผู้เช่าที่เหลือยังต้องรับผิดตามสัญญาต่อเจ้าของ หากสัญญาระบุให้รับผิดร่วมกัน เจ้าของอาจเรียกค่าเช่าเต็มจำนวนจากผู้ที่ยังอยู่ ขึ้นกับข้อสัญญาแต่ละฉบับ
• 4. เงินประกันของผู้ที่ย้ายออก: โดยทั่วไปเจ้าของมักคืนเงินประกันเมื่อสัญญาสิ้นสุดและตรวจรับห้องแล้ว ไม่ได้แบ่งคืนครึ่งหนึ่งระหว่างสัญญา ผู้ที่ย้ายออกจึงอาจต้องรอ หรือรับเงินส่วนของตนจากผู้เช่าใหม่ที่เข้ามาแทน ตามที่เพื่อนตกลงกันเอง
• 5. หาผู้เช่าแทน: ผู้ที่ย้ายออกควรช่วยหาผู้เช่าแทน และต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของก่อน

เรื่องการหาผู้เช่าแทน ตามมาตรา 544 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ผู้เช่าจะให้เช่าช่วงหรือโอนสิทธิการเช่าให้บุคคลภายนอกไม่ได้ เว้นแต่สัญญาเช่าตกลงไว้เป็นอย่างอื่น และหากฝ่าฝืน ผู้ให้เช่าบอกเลิกสัญญาได้ ดังนั้นการให้เพื่อนใหม่เข้ามาแทนควรทำเป็นหนังสือที่เจ้าของห้องเห็นชอบ เช่น บันทึกแก้ไขสัญญาที่ระบุชื่อผู้เช่าใหม่ และวันที่เริ่มรับผิดชอบ แทนการตกลงกันเองเงียบๆ

เงื่อนไขการเลิกสัญญา ค่าปรับ และการคืนเงินประกันขึ้นกับสัญญาและเจ้าของห้องแต่ละราย ควรตรวจก่อนตัดสินใจ

ดูมุมมองเจ้าของเมื่อผู้เช่าขอเลิกก่อนครบสัญญาได้ที่ ผู้เช่าขอย้ายออกก่อนครบสัญญา และขั้นตอนส่งมอบห้องที่ เช็กลิสต์ย้ายออกจากคอนโดเช่า

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

สรุป

การเช่าคอนโดแชร์กับเพื่อนช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้ แต่ต้องมีเอกสารที่ชัดเจนตั้งแต่เริ่ม เริ่มจากแจ้งเจ้าของห้องตามจริงว่ามีกี่คนอยู่ ให้ทุกคนที่อยู่จริงมีชื่อในสัญญา และอ่านข้อความเรื่องความรับผิดให้ชัดก่อนเซ็น จากนั้นตกลงสัดส่วนค่าเช่า วิธีจ่ายค่าน้ำค่าไฟ และกฎการอยู่ร่วมกันเป็นลายลักษณ์อักษร เมื่อมีเพื่อนขอย้ายออก ให้แจ้งเจ้าของและหาผู้เช่าแทนโดยได้รับความยินยอม การสื่อสารตรงไปตรงมาและเอกสารที่ชัดเจนช่วยให้ทุกคนอยู่ร่วมกันได้ตลอดสัญญา

หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำเพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย และกฎของแต่ละโครงการอาจเปลี่ยนแปลงหรือแตกต่างกันในแต่ละกรณี กรุณาตรวจสอบกับเจ้าของห้อง นิติบุคคลอาคารชุด หรือทนายความก่อนตัดสินใจหรือลงนามในสัญญา